Tante Betje Is Nog Steeds Springlevend

Mensen die van schrijven hun beroep hebben gemaakt voelen meestal haarfijn aan wanneer een zin niet loopt. Tijdens het corrigeren en hardop lezen vallen zinsbouw fouten snel op. Deze fouten ontstaan meestal doordat we sneller denken dan we schrijven. Lange zinnen zijn berucht, het tweede deel past dan niet meer bij het eerste. En zo ontstaat ‘Tante Betje’, een zin waarin de persoonsvorm vóór het onderwerp staat. Zoals hier: “Volgend jaar gaan we op vakantie naar Italië en gaan (persoonsvorm) we (onderwerp) nu alvast plannen maken”. De goede zin is: “Volgend jaar gaan we op vakantie naar Italië en we (onderwerp) gaan (persoonsvorm) nu alvast plannen maken”.

De contaminatie is een andere fout, het zijn verkeerde samenvoegingen van twee woorden. “Deze auto kost duur” (contaminatie) is een samenvoeging van “De auto kost veel” en “Deze auto is duur”. Een contaminatie die het altijd goed doet in verslagen van vergaderingen is: “Het stuk werd ter kennisneming aangenomen”. Het is ‘…voor kennisgeving aannemen…” of “…ter kennisneming rondsturen…”. Veel contaminaties maken deel uit van ons dagelijks taalgebruik. Zo is “vorige week” ingeburgerd en valt niemand er meer over, ook al is het “verleden week”. Beide zinsbouw fouten kwam ik recent tegen in een toegezonden tekst. Deze fouten publiceren is storend, ze corrigeren een kleine moeite.

De voorbeelden in deze column zijn ontleend aan het boek “Schrijfwijzer” van Jan Renkema. Een naslagwerk dat, naast woordenboeken, het Stijlboek van de Volkskrant en het Groene Boekje, onder handbereik op een boekenplankje boven mijn beeldscherm staat. Samen zijn ze voor mij onmisbaar gereedschap. Professionele teksten horen niet alleen duidelijk en prettig leesbaar te zijn maar ook in goed Nederlands geschreven te worden. En daar hoort ‘Tante Betje’ niet bij, ook al is ze nog steeds springlevend.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.